- Marin şarj cihazı: su geçirmez/damla korumalı gövde, çok aşamalı (bulk–absorption–float), akü tipi seçimi, sıcaklık sensörü, yalıtılmış çıkışlar.
- Amper: toplam akü kapasitesinin %10–20'si (AGM 200 Ah → 20–40 A); lityum daha yükseğini kabul eder.
- Çıkış sayısı: marş + servis (+ ırgat/pruva) aküleri için 2–3 yalıtılmış çıkış.
- Tip: sulu, AGM, jel ve LiFePO4 farklı gerilim ister; cihazda seçilebilmeli.
- Bakım (float) modu kışlamada aküyü dolu ve sağlıklı tutar; ATV, jet ski ve tekne için aynı mantık.
Neden marin şarj cihazı?
Garaj tipi otomobil şarj cihazı sabit gerilimle yükler, çoğu su sıçramasına dayanmaz ve akü tipini bilmez; AGM aküyü sulu profilde kaynatır, lityumu yanlış gerilimle yorar. Marin şarj cihazı sürekli teknede kalacak biçimde tasarlanır: korozyona dayanıklı gövde, damla/su koruması, titreşim dayanımı, çok aşamalı akıllı şarj (bulk: sabit akım, absorption: sabit gerilim, float: bakım), akü tipi profili, sıcaklık sensörü (sıcak akü daha düşük, soğuk akü daha yüksek gerilimle şarj edilir), yalıtılmış çoklu çıkış ve arıza korumaları. Akü seçimi için tekne aküsü; sistem için tekne elektrik sistemi.
Kaç amper?
Kural: şarj akımı, şarj edilen akülerin toplam kapasitesinin %10–20'si. 100 Ah AGM servis + 70 Ah marş → 170 Ah → 17–34 A; 20–30 A cihaz doğru. Daha düşük akım şarjı uzatır (kıyıda gece boyu bağlıysa sorun değil), daha yüksek akım sulu ve AGM'i ısıtır. LiFePO4 kapasitesinin %50'sine kadar akım kabul eder; ama şarj cihazı gücü ve kablo buna göre olmalı. Kısa marina ziyaretlerinde hızlı dolum için üst sınıra, sürekli bağlı teknede orta değere gidin.
| Akü tipi | Absorption | Float | Azami akım | Not |
|---|---|---|---|---|
| Sulu (flooded) | 14,4–14,8 V | 13,2–13,5 V | %10–20 C | Su seviyesi kontrolü; havalandırma |
| AGM | 14,4–14,7 V | 13,3–13,6 V | %20–30 C | Aşırı gerilime duyarlı; sıcaklık sensörü |
| Jel | 14,1–14,4 V | 13,5–13,8 V | %10–20 C | En düşük gerilim; AGM profili jeli bozar |
| LiFePO4 | 14,2–14,6 V | 13,4–13,6 V ya da kapalı | %50 C+ | Lityum profili ve BMS şart; sıcaklık dengeleme yok |
Kaç çıkış?
Marş ve servis aküsü ayrı olan teknede iki yalıtılmış çıkışlı cihaz her aküyü kendi durumuna göre şarj eder; pruva ırgat ya da trolling motor aküsü için üçüncü çıkış. Çıkışlar "yalıtılmış" olmalı: bir akü dolu, diğeri boşken akım karışmaz. Tek çıkışlı cihaz + VSR ile de olur, ama çok çıkışlı cihaz daha temizdir. Trolling motor 24/36 V akü grubu için ayrı, seri gruba uygun şarj cihazı gerekir; bkz. trolling motor.
DC-DC şarj cihazı (alternatörden servis aküsüne)
Modern dıştan takma motorlarda alternatör gerilimi lityum ya da AGM servis aküsü için ideal değildir; DC-DC şarj cihazı marş aküsünden aldığı gerilimi servis aküsüne doğru profille ve sınırlı akımla (20–30 A) verir, alternatörü korur ve aküleri ayırır. Lityum servis aküsü olan her teknede VSR yerine DC-DC önerilir. Güneş paneli varsa MPPT ile birlikte çalışır (tekne güneş paneli).
Bakım (float) şarjı ve kışlama
Float aşamasında cihaz aküyü dolu tutmak için küçük bir akımla bekler; kışlamada ve marinada aylarca bağlı kalabilir. Akıllı cihazlar periyodik olarak yeniden absorption yapar (sülfatlanmayı önler). Kışlama: akü kutupları temiz, cihaz kuru yerde, sigortalı hat, ayda bir gerilim kontrolü; lityumda float kapalı ya da düşük gerilim (uzun süre tam dolu beklemek lityumu yorar; %50–70'te saklamak daha iyi). ATV ve jet ski için 1–5 A "akıllı bakım şarj cihazı" aynı mantıkla çalışır; bkz. ATV kışlama, jet ski kışlama. Genel kışlama için tekne kışlama.
Montaj ve güvenlik
- Yer: Aküye yakın ama akü gazının üstünde değil (sulu akü hidrojen çıkarır); kuru, havadar, sıçrayan sudan uzak; dik montaj (soğutma).
- Kablo: Kalaylı, cihaz akımına göre kesit, kısa; her çıkışa sigorta (aküye yakın).
- 220 V tarafı: Kıyı elektriği kaçak akım rölesi ve galvanik izolatör; kablo marin standart. Şarj cihazının 220 V hattı, DC kablolardan ayrı.
- Ayar: Akü tipi seçildi, sıcaklık sensörü takıldı, gerilimler kılavuzla karşılaştırıldı.
- İzleme: Bluetooth ya da uzaktan panel ile aşama ve akım; akü gerilimini görmek arızayı erken yakalar.
Şarj sorunları: belirti ve neden
- Akü sürekli eksik: Cihaz küçük, kablo ince, sıcaklık düzeltmesi aşırı, akü sülfatlanmış.
- Akü şişmiş / su kaybetmiş: Yanlış profil (AGM'e sulu gerilim), sensörsüz sıcak ortam.
- Lityum BMS kesiyor: Profil yanlış, gerilim yüksek, soğukta şarj (0 °C altı lityum şarj edilmez).
- Cihaz alarm veriyor: Ters kutup, kısa devre, aşırı sıcaklık, hatalı akü.
- Anotlar hızlı eriyor: Kıyı elektriği galvanik akımı; izolatör ekleyin (elektrolitik korozyon).
Pratik bir örnek: 7 metrelik kabinli teknede 100 Ah AGM servis, 70 Ah marş aküsü ve marinada haftalık kullanım. Doğru çözüm iki yalıtılmış çıkışlı 25 A marin şarj cihazı, AGM profili, sıcaklık sensörü ve kıyı elektriği hattında kaçak akım rölesi; seyirde alternatörden servis aküsüne DC-DC ya da VSR. Kışlamada aynı cihaz float modunda kalır ve bahar "marş basmıyor" ile başlamaz.
Özetle
Akü şarj cihazı seçiminde dört soru: kaç amper (kapasitenin %10–20'si), kaç çıkış (akü sayısı kadar, yalıtılmış), hangi akü tipi (profil ve sıcaklık sensörü), nerede ve nasıl kurulacak (kalaylı kablo, sigorta, havadar yer). Lityum servis aküsüne DC-DC şarj, kışlamaya akıllı float modu ekleyin. Doğru cihaz aküyü yıllarca yaşatır; bayimiz tekne, ATV ve jet ski için akü ve şarj düzenini birlikte planlar.
- Toplam akü kapasitesi ve tipleri listelendi
- Akım kapasitenin %10–20'si
- Çıkış sayısı akü sayısına eşit, yalıtılmış
- Akü tipi profili ve sıcaklık sensörü var
- Marin gövde (su/titreşim), dik montaj, havadar yer
- Kalaylı kablo, çıkışlarda sigorta, 220 V RCD
- Lityum için DC-DC ve doğru profil
- Kışlama float planı
Sık sorulan sorular
Tekne için kaç amper şarj cihazı gerekir?
Otomobil şarj cihazı teknede kullanılır mı?
Kışın şarj cihazı sürekli bağlı kalır mı?
DC-DC şarj cihazı ne zaman gerekir?
Edremit’te tekne, deniz motoru, jet ski ve ATV satışı ile servisi yapıyoruz. Bu yazıdaki başlıklar, sezon başında tezgâha en sık gelen işlerden derlendi. Motorunuza özel durumlar için bize yazın.
Bizi tanıyın
