- Zorunlu fenerler (motorlu tekne < 12 m): iskele kırmızı, sancak yeşil (borda fenerleri, 112,5° her biri), beyaz pupa feneri (135°), beyaz silyon (225°) — ya da 12 m altı için tek çevre beyaz + borda fenerleri; 7 m altı ve 7 knot altı için tek çevre beyaz (mümkünse borda).
- Okuma: karşıda kırmızı görüyorsanız tekne sizin sağınızdan sola gidiyor ve siz yol vermelisiniz (onun sancağındasınız değil, o sizin sancağınızda); kırmızı + yeşil + beyaz birlikte: tam karşıdan geliyor; yalnız beyaz: pupa (geçiyorsunuz) ya da demirli.
- Demirde: çevre beyaz demir feneri; seyir fenerleri kapalı.
- Gece seyri: hız düşük, gece görüşü koru (kırmızı kokpit ışığı), gözcü, radar/AIS, bilinen rota, harita ışığı kısık.
- LED fener: onaylı (COLREG sertifikalı), doğru açı ve yükseklik, engelsiz görüş.
Seyir fenerleri neden var?
Gece bir teknenin siluetini görmezsiniz; yalnız ışıklarını görürsünüz. COLREG (Denizde Çatışmayı Önleme Tüzüğü) her teknenin belirli renk, açı ve konumda fener taşımasını ister ki karşı taraf sizin ne olduğunuzu (motorlu, yelkenli, balıkçı, demirli), hangi yöne gittiğinizi ve size göre konumunu anlasın. Fenerler hem sizi görünür kılar hem de karşı teknenin ışıklarını okumayı öğrendiğinizde çarpışma rotasını saniyeler içinde anlarsınız. Yol hakkı için COLREG yol hakkı kuralları; radar ve AIS için tekne radarı, AİS.
Tekne boyuna göre zorunlu fenerler (motorlu)
| Tekne | Borda fenerleri | Silyon (masthead) | Pupa | Alternatif |
|---|---|---|---|---|
| < 7 m ve < 7 knot | Mümkünse | — | — | Tek çevre beyaz fener (360°) |
| < 12 m | Kırmızı / yeşil (112,5° her biri) ya da birleşik pruva feneri | Beyaz 225° öne | Beyaz 135° arkaya | Silyon + pupa yerine tek çevre beyaz 360° (borda fenerleri şart) |
| 12–20 m | Ayrı kırmızı / yeşil | Beyaz 225°, borda fenerlerinin en az 2,5 m üstünde | Beyaz 135° | — |
| > 50 m | Ayrı | İki silyon (ön alçak, arka yüksek) | Beyaz | — |
| Demirde (her boy) | Kapalı | Kapalı | Kapalı | Çevre beyaz demir feneri (50 m üstü iki fener) |
| Yelkenli (yelkenle) | Kırmızı / yeşil | Yok (motorla seyrederse silyon yanar) | Beyaz | 20 m altı üçlü direk tepe feneri |
Görünürlük mesafeleri boya göre 1–3 mil; sertifikalı fenerlerde yazar. Jet ski gece seyredemez (çoğu yerde yasak; fener taşımaz). Kurallar ve belge için ADB rehberi.
Işıkları okumak
Temel kural: kırmızı = karşı teknenin iskele (sol) tarafı, yeşil = sancak (sağ) tarafı, beyaz = pupa (arkası) ya da silyon (üstü). Gördüğünüz kombinasyon:
- Kırmızı + yeşil + beyaz (üstte): Motorlu tekne tam karşıdan geliyor; ikiniz de sancağa (sağa) dönün.
- Yalnız kırmızı (+ beyaz silyon): Tekne sağınızdan solunuza geçiyor; onun iskele tarafını görüyorsunuz; siz onun sancağındasınız → sizde yol hakkı var, ama izleyin.
- Yalnız yeşil (+ beyaz): Tekne solunuzdan sağınıza geçiyor; siz onun iskelesindesiniz → yol vermelisiniz (sancağa dönün, arkasından geçin).
- Yalnız beyaz: Teknenin pupasını görüyorsunuz (onu geçiyorsunuz; geçen tekne yol verir) ya da demirli tekne ya da 7 m altı küçük tekne. Yaklaşırken dikkat.
- Kırmızı üstte yeşil (dikey): Yelkenli (opsiyonel üst fenerler); kırmızı üstte beyaz: balıkçı (trol dışı) avlanıyor; yeşil üstte beyaz: trol çekiyor; beyaz-kırmızı-beyaz: manevra kısıtlı; kırmızı-kırmızı: kumanda altında değil; sarı: çekici gemi çekme feneri.
- Işık kerterizi değişmiyor ve yaklaşıyorsa: Çarpışma rotasındasınız; erken ve belirgin manevra.
LED fener seçimi ve montaj
Sertifika: COLREG / EN 14744 onaylı fener; onaysız LED'ler yanlış açı ve renk verir ve denetimde geçersizdir. Boy sınıfına göre görünürlük (1 ya da 2 mil). Montaj: borda fenerleri teknenin ön yarısında, aynı yükseklikte, birbirini görmeyecek ve öne doğru 112,5° yay verecek şekilde; T-top ve konsol gölgesi fenerleri kapatmamalı; pupa feneri kıçta merkez hatta, arkaya 135°; silyon / çevre beyaz en yüksek noktada (direk, T-top), 360° engelsiz. Kablo: kalaylı, sigortalı, anahtarda "seyir" ve "demir" ayrı devreler; dijital anahtarlamada "gece" sahnesi (dijital switching). Elektrik için tekne elektrik sistemi.
Gece seyri kuralları
- Hız: Görüş mesafesinde durabileceğiniz hız; gece "güvenli hız" gündüzün yarısıdır.
- Gece görüşü: Kokpitte beyaz ışık yok; kırmızı kısık aydınlatma, ekran gece modunda ve en kısık; telefon ekranı kapalı; gözün karanlığa uyumu 20–30 dakika sürer, bir flaş bunu sıfırlar.
- Gözcü: Kaptan dışında en az bir kişi ileriye ve yanlara bakar; ışık, dalga kırılması, ses.
- Rota: Bilinen ve gündüz denenmiş rota; sığlık ve kayalıktan uzak; chartplotter'da rota ve derinlik alarmı; kâğıt harita yedek (deniz haritaları).
- Elektronik: Radar ve AİS açık, guard zone; VHF Kanal 16 dinlemede.
- Kıyı ışıkları: Fenerlerin karakteristiği (renk, çakma aralığı) haritadan okunur; kıyı şehir ışıkları yanıltıcıdır, şamandıra ışıklarını ayırt edin.
- Ekip: Herkes can yeleği ve emniyet kemeri; kokpit dışına çıkış yalnız gerekirse ve bağlı (MOB).
- Yorgunluk: Gece görüşü ve karar hızı düşer; uzun gece seyrinde nöbet.
Ege'de gece dönüş
Yaz gecelerinde Ayvalık'tan Akçay'a dönüş: meltem akşam düşer, deniz sakinleşir; ama körfezde ışıksız balıkçı ve ağ şamandırası çoktur, Cunda boğazında ışıklı şamandıralar ve şehir ışıkları karışır. Rotayı gündüz kaydedin, 10–12 knot ile gidin, gözcü koyun, radar ve AİS açık; marina girişinde fenerlerin karakteristiğini haritadan doğrulayın. Bölge için Ayvalık adaları rotası, Edremit Körfezi rehberi.
Özetle
Seyir fenerleri geceyi okunur kılar: kırmızı iskele, yeşil sancak, beyaz pupa ve silyon; karşı teknenin ışık dizilişi yönünü ve türünü söyler, kerterizi değişmeyen ışık çarpışma demektir. Tekne boyuna göre onaylı fenerler doğru açı ve yükseklikte takılır; demirde yalnız çevre beyaz yanar. Gece seyri düşük hız, korunan gece görüşü, gözcü, radar/AİS ve bilinen rota ister; Ege'de ışıksız balıkçı ve ağ en büyük risktir. Bayimizde onaylı LED fenerler ve montaj bulunur.
- Seyir fenerleri onaylı, çalışıyor, açılar engelsiz
- Demir feneri ayrı devrede
- Kokpit kırmızı aydınlatma; ekran gece modu
- Rota gündüz denendi; derinlik alarmı açık
- Radar / AİS açık; VHF 16 dinlemede
- Gözcü belirlendi; herkes yelekli
- Fener karakteristikleri haritadan okundu
- Hız gece güvenli hızda
Sık sorulan sorular
Küçük teknede hangi seyir fenerleri zorunlu?
Karşıda yalnız yeşil ışık görüyorum, ne yapmalıyım?
Demirdeyken seyir fenerleri yanar mı?
Gece görüşünü nasıl korurum?
Edremit’te tekne, deniz motoru, jet ski ve ATV satışı ile servisi yapıyoruz. Bu yazıdaki başlıklar, sezon başında tezgâha en sık gelen işlerden derlendi. Motorunuza özel durumlar için bize yazın.
Bizi tanıyın
