- MAYDAY: Tekne ya da insan hayatı için ciddi ve yakın tehlike (batma, yangın, adam denize düştü ve bulunamıyor, ağır yaralı). PAN PAN: Acil ama hayati değil (motor arızası, sürükleniyorum, orta yaralı). SÉCURITÉ: Seyir güvenliği uyarısı (kütük, ışıksız tekne, hava).
- Sıra: DSC kırmızı düğme 3–5 sn → Kanal 16 → "MAYDAY ×3, burası [tekne ×3], MAYDAY [tekne], mevki, tehlike, yardım, kişi sayısı, tamam".
- Telsiz yoksa: Sahil Güvenlik 158, 112; konum (enlem/boylam ya da kerteriz), kişi sayısı, durum.
- Başkasının Mayday'ini duyunca: sus, dinle, kıyı istasyonu yanıt vermezse Mayday Relay.
- Yanlış tetiklenen DSC hemen iptal edilir: "tüm istasyonlar… Mayday iptal".
Mayday, Pan Pan, Sécurité: hangisi ne zaman?
Üç öncelik kelimesi vardır ve sırayla azalır. Mayday (Fransızca m'aider, "bana yardım edin"): tekne ya da bir kişi ciddi ve yakın tehlikede ve derhal yardım gerekiyor; batma, kontrol edilemeyen yangın, adam denize düştü ve bulunamıyor, hayati yaralanma, karaya oturma ile su alma. Pan Pan (panne): acil durum var ama hayat henüz tehlikede değil; motor arızasıyla sürüklenme, halat pervaneye dolandı, orta dereceli yaralı, yakıt bitti. Sécurité: diğer teknelere güvenlik bilgisi; suda kütük, ışıksız tekne, fırtına uyarısı, arızalı fener. Yanlış seçim ceza değil, ama Mayday'i gerçek tehlikeye saklamak herkesin yararınadır; Pan Pan gerekirse Mayday'e yükseltilir. Telsiz temelleri için VHF telsiz rehberi; belge için KMT belgesi.
1. adım: DSC düğmesi
DSC'li telsizde kırmızı kapaklı DISTRESS düğmesine 3–5 saniye basılı tutun; telsiz MMSI'nizi ve GPS konumunuzu (bağlıysa) Kanal 70'te dijital olarak yayınlar; menzildeki tüm DSC telsizler ve kıyı istasyonu alarm verir, otomatik olarak Kanal 16'ya geçer ve konumunuzu ekranda görür. Bazı telsizlerde tehlike türü (yangın, batma, MOB) seçilebilir; zaman varsa seçin, yoksa doğrudan basın. DSC yalnız "zili çalar"; ardından sesli Mayday yapılır. MMSI ve GPS bağlantısı olmadan DSC anlamsızdır; kurulumda kontrol edin (AİS ve MMSI).
2. adım: sesli Mayday mesajı
Kanal 16, yüksek güç (25 W), sakin ve yavaş:
Yanıt bekleyin (15–30 saniye); yanıt yoksa tekrarlayın. Kıyı istasyonu ya da bir tekne yanıt verince onların sorularını yanıtlayın ve talimatlarına uyun; telsizi açık tutun, kanaldan ayrılmayın. Konum için chartplotter'daki enlem/boylamı okuyun (chartplotter); yoksa tanınan bir noktaya göre kerteriz ve mesafe. Mesajı yazılı bir kart olarak dümene yapıştırın; panik anında okumak konuşmaktan kolaydır.
Pan Pan ve Sécurité formatı
Pan Pan: "PAN PAN, PAN PAN, PAN PAN. Tüm istasyonlar (ya da Sahil Güvenlik) ×3. Burası [tekne ×3], MMSI. Mevkiim […]. [Durum: motor arızası, sürükleniyorum, 3 kişi, yardım/çekme istiyorum]. TAMAM." Sécurité: "SÉCURITÉ, SÉCURITÉ, SÉCURITÉ. Tüm istasyonlar ×3. Burası [tekne]. [Uyarı: Altınoluk önünde yüzen kütük, mevki …]. Kanal 16'da kalıyorum. TAMAM." Uzun güvenlik mesajları çalışma kanalına taşınır.
| Durum | Çağrı | Kanal / araç | Not |
|---|---|---|---|
| Su alıyor, batma riski | MAYDAY | DSC + 16; 158 | Can yelekleri, pompa, can salı hazır |
| Kontrol dışı yangın | MAYDAY | DSC + 16 | Rüzgar altına al; yangın |
| Adam denize düştü, görünmüyor | MAYDAY | DSC + 16, MOB tuşu | MOB |
| Ağır yaralı / bilinç kapalı | MAYDAY | DSC + 16; 112 | Tıbbi yardım iste |
| Motor arızası, sürükleniyor, hava sakin | PAN PAN | 16; 158 | Demir at, konum ver |
| Halat pervaneye dolandı, kıyıya yakın | PAN PAN | 16 ya da marina kanalı | Kıyıya sürüklenme riskinde Mayday'e yükselt |
| Orta yaralı, deniz tutması ağır | PAN PAN | 16; 112 | Tıbbi tavsiye |
| Yüzen kütük, ışıksız tekne, arızalı fener | SÉCURITÉ | 16 → çalışma kanalı | Diğer teknelere bilgi |
Telsiz yoksa
Cep telefonu çekiyorsa Sahil Güvenlik 158 (7/24) ve 112; konum (telefon haritasından enlem/boylam, yakın tanınan nokta), kişi sayısı, tekne tanımı, durum. Telefon tek kişiyi arar ve çevredeki tekneleri duymaz; VHF hâlâ ilk tercihtir. El VHF'i yedek olarak teknede ve jet skide (jet ski güvenliği). Görsel işaretler: kırmızı el maytabı ve paraşütlü fişek (gece), turuncu duman (gündüz), ayna, kolları yavaşça yukarı aşağı sallamak (uluslararası tehlike işareti), SOS ışık. EPIRB (uydu acil konum vericisi) açık deniz ve uzun seyir için; kaydı ve pil tarihi güncel.
Başkasının Mayday'ini duyunca
- Susun ve dinleyin; kanalda konuşmayın (seelonce mayday).
- Mesajı not edin: kim, nerede, ne.
- Kıyı istasyonu (Sahil Güvenlik) ya da daha yakın bir tekne yanıt veriyorsa karışmayın.
- Kimse yanıt vermiyorsa: "MAYDAY RELAY ×3, burası [tekne ×3]" ile mesajı iletin ve kıyı istasyonuna ulaşmaya çalışın.
- Yakınsanız ve güvenliyse yardıma gidin; konumunuzu ve varış sürenizi bildirin.
Yanlış çağrı ve iptal
DSC düğmesine yanlışlıkla basıldıysa hemen telsizden iptal edin (menüden "cancel distress") ve Kanal 16'da sesli iptal: "Tüm istasyonlar ×3, burası [tekne ×3], MMSI […]. Saat […]'teki DSC tehlike çağrısını iptal ediyorum, yanlışlıkla gönderildi. Tamam." İptal edilmeyen yanlış çağrı kurtarma operasyonu başlatır ve yaptırımı vardır. Şaka Mayday suçtur.
Hazırlık
- Mayday kartı dümende; ekipteki herkes okuyabilir.
- MMSI programlı, GPS bağlı DSC; sezon başı test çağrısı.
- Tekne adı ve tanımı (renk, boy, tip) kartta.
- Sahil Güvenlik 158 ve 112 telefonda kayıtlı.
- Fişek seti tarihi geçmemiş, kuru yerde; EPIRB kaydı güncel.
- Can yelekleri ulaşılır (can yeleği); ilk yardım çantası hazır (ilk yardım).
Özetle
Mayday hayati tehlike, Pan Pan acil durum, Sécurité güvenlik uyarısıdır. Sıra: DSC düğmesi, Kanal 16, formatlı sesli mesaj (kim, nerede, ne, kaç kişi, ne yardım), yanıt bekle, kanalda kal. Telsiz yoksa 158 ve 112; görsel işaretler ve EPIRB tamamlar. Başkasının Mayday'inde sus, dinle, gerekirse relay; yanlış çağrıyı hemen iptal et. Kartı dümene asın, ekipe öğretin; bayimiz DSC ve MMSI kurulumunu test çağrısıyla teslim eder.
- Mayday / Pan Pan kartı dümende
- DSC MMSI programlı, GPS bağlı, test edildi
- Tekne tanımı ve MMSI ezberde / kartta
- 158 ve 112 telefonda
- El VHF şarjlı; fişekler ve EPIRB güncel
- Ekip Mayday relay ve iptal usulünü biliyor
Sık sorulan sorular
Mayday ne zaman yapılır?
Mayday mesajında ne söylenir?
DSC düğmesine bastıktan sonra konuşmak gerekir mi?
Telsizim yok, nasıl yardım çağırırım?
Edremit’te tekne, deniz motoru, jet ski ve ATV satışı ile servisi yapıyoruz. Bu yazıdaki başlıklar, sezon başında tezgâha en sık gelen işlerden derlendi. Motorunuza özel durumlar için bize yazın.
Bizi tanıyın
