- 50N (yüzme yardımcısı): Yüzme bilen, kıyıya yakın, su sporu ve jet ski; baygın kişiyi sırtüstü çevirmez.
- 100N: Sakin sular, kıyı; sınırlı çevirme. 150N: Açık deniz standardı; baygın kişiyi sırtüstü çevirir, giysiyle çalışır. 275N: Ağır giysi, açık deniz, ticari.
- Köpük yelek: bakımsız, hazır, hacimli. Otomatik şişme (150N/275N): ince ve konforlu, suda kendini şişirir; yıllık kontrol ve kartuş.
- Çocuk: ağırlığa göre beden, bacak arası kayışı, yaka ve tutma sapı; bebekler için özel 100N–150N modeller.
- Işık, düdük, reflektör, isteğe bağlı AIS MOB; teknede kişi başı bir yelek yasal zorunluluk, giymek ise sağduyu.
Can yeleği sınıfları: 50N, 100N, 150N, 275N
Avrupa standardında (EN ISO 12402) yelekler yüzdürme kuvvetine (Newton) göre sınıflanır. 50N "yüzme yardımcısı"dır: yüzme bilen, bilinci açık kişiyi destekler; baygın kişiyi yüzüstü konumdan çevirmez. Jet ski, wakeboard, kano ve kıyıya yakın hızlı teknelerde konfor için tercih edilir. 100N sakin ve korunmuş sularda kısmi çevirme sağlar; hafif giysiyle çalışır. 150N gerçek can yeleği sınıfıdır: baygın kişiyi çoğu durumda sırtüstü çevirir, ağzı ve burnu su üstünde tutar, giysiyle kullanılır; kabinli tekne, açık deniz ve gece için standart. 275N ağır kıyafet ve tulumla, açık deniz ve ticari kullanım için. Kural: yüzme bilmeyen, çocuk, gece ve açık deniz → en az 150N. Genel güvenlik için adam denize düştü.
| Sınıf | Yüzdürme | Baygın çevirme | Tip | Kullanım |
|---|---|---|---|---|
| 50N | ≥ 50 N | Hayır | Köpük yelek, darbe yeleği | Jet ski, su sporu, kano, kıyı; yüzme bilenler |
| 100N | ≥ 100 N | Kısmi | Köpük | Korunmuş sular, çocuk (bazı modeller) |
| 150N | ≥ 150 N | Evet (çoğu durumda) | Köpük ya da otomatik şişme | Kabinli tekne, açık deniz, gece, yüzme bilmeyen |
| 275N | ≥ 275 N | Evet, ağır giysiyle | Otomatik şişme | Açık deniz, ticari, tulum ve ağır giysi |
Köpük mü şişme mi?
Köpük yelek: Her zaman hazır, bakım istemez, darbe korur (jet ski ve wakeboard için tek seçenek), ucuz; hacimli ve sıcak, uzun süre giymek zor, çocuk ve yüzme bilmeyen için en güvenli. Otomatik şişme yelek (150N/275N): İnce bir yaka gibi giyilir, suya düşünce tuz tableti ya da hidrostatik tetik CO₂ kartuşunu patlatır ve 5 saniyede şişer; manuel ip ve ağızdan şişirme yedeği vardır; konforlu olduğu için gerçekten giyilir. Dezavantaj: yıllık kontrol (kartuş, tetik, hava kaçağı), yağmur ve sprey ile yanlış tetiklenme (hidrostatik tetik bunu önler), çocuk için uygun değil (belirli yaş/ağırlık üstü modeller hariç), darbe korumaz. Öneri: konsol ve jet skide köpük 50N/100N; kabinli tekne, gece ve uzun seyirde otomatik şişme 150N; çocuk ve yüzme bilmeyende köpük 100N/150N.
Çocuk ve bebek yelekleri
Çocuk yeleği ağırlığa göre seçilir (etikette kg aralığı); büyük yelek suda çocuğun üzerinden sıyrılır. Şartlar: bacak arası kayışı (yeleğin yukarı kaymasını önler), baş desteği/yaka (başı su üstünde tutar), tutma sapı (tekneye çekmek için), parlak renk ve reflektör, düdük. Bebek (3–15 kg) için özel modeller; 15–30 kg ve 30–40 kg çocuk sınıfları; sonra yetişkin küçük beden. Çocuk teknedeyken her zaman yelek; kıyıda ve iskelede de. Test: yelekli çocuğu sığ suda yüzdürün, yüzü su üstünde kalıyor mu, yelek kaymıyor mu? Çocuk güvenliği için teknede çocuk güvenliği.
Beden ve uyum
Yetişkin yelekleri göğüs çevresine ve ağırlığa göre; kayışlar sıkı ama nefes alınır; yelek omuzdan tutulup yukarı çekilince çene hizasını geçmemeli (geçiyorsa büyük ya da gevşek). Kadın ve iri beden için kesimli modeller; şişme yeleklerde bel kayışı ve bacak arası kayış (open ocean modellerinde) önemli. Denemeden almayın; ekipte herkesin kendi yeleği ve kendi ayarı olsun; misafir için birkaç yedek beden.
Işık, düdük, reflektör, AIS MOB
150N ve üstü yeleklerde su ile çalışan ışık (gece görünürlük), düdük (ses, bağırmaktan uzağa gider), reflektif bantlar standarttır ya da eklenir; sprey başlığı (spray hood) dalgada nefes almayı kolaylaştırır. AIS MOB kişisel işaretçi yeleğe takılır, şişme yelekte otomatik etkinleşir; gece ve açık deniz için en etkili ek (AİS). Emniyet kemeri halkası (D-ring) olan yelekler tekneye bağlanmayı sağlar; tek başına ve gece seyirde şarttır.
Bakım ve servis
- Köpük yelek: Tatlı suyla durulama, gölgede kurutma, kayış ve toka kontrolü; köpük sertleşmiş/çökmüşse değiştir (5–10 yıl).
- Şişme yelek: Her sezon başı: kartuş dolu ve vidalı, tetik/tuz tableti tarihi geçmemiş, ağızdan şişirip 24 saat bekleme (kaçak testi), oksit ve kumaş kontrolü; yılda bir yetkili servis; kullanıldıysa kartuş ve tetik değişimi.
- Saklama: Kuru, havadar, güneşsiz; sıkıştırılmamış; teknede kolay ulaşılır, etiketli dolap.
- Kayıt: Kartuş değişim tarihi yeleğin üstüne yazılır.
Yasal zorunluluk ve sağduyu
Türkiye'de özel teknelerde teknedeki kişi sayısı kadar can yeleği bulundurmak zorunludur; çocuklar için uygun beden aranır; jet skide sürücü ve yolcunun yelek giymesi zorunludur. Denetimde yeleklerin sayısı, durumu ve erişilebilirliği sorulur. Bulundurmak yasa, giymek sağduyudur: ölümlü kazaların büyük çoğunluğunda yelek teknededir ama kişinin üstünde değildir. Kural önerisi: çocuklar ve yüzme bilmeyenler her zaman; herkes seyirde, gece, dalgada ve tek başınayken. Diğer zorunlu ekipman için yangın söndürücü, ilk yardım çantası; belgeler için ADB.
Özetle
Can yeleği seçimi üç karar: sınıf (kıyı ve su sporunda 50N, açık deniz ve gece 150N), tip (çocuk ve jet skide köpük, kabinli teknede otomatik şişme) ve beden (ağırlık ve göğüs ölçüsüne göre, denenerek). Işık, düdük ve isteğe bağlı AIS MOB yeleği tamamlar; şişme yelek yıllık servis ister. Teknede kişi sayısı kadar yelek yasal, giymek hayatidir. Bayimizde sınıf ve beden denemesiyle yelek seçimi yapılır.
- Kişi sayısı kadar yelek, uygun sınıflarda
- Çocuklar için ağırlığa göre beden, bacak kayışı ve yaka
- Şişme yelekler: kartuş, tetik tarihi, kaçak testi
- Işık, düdük, reflektör takılı
- Herkesin yeleği kendine ayarlı; misafir yedekleri
- Yelekler kolay ulaşılır, etiketli dolapta
- Giyme kuralı ekipçe biliniyor
Sık sorulan sorular
50N ile 150N can yeleği farkı ne?
Şişme can yeleği güvenilir mi?
Çocuk can yeleği nasıl seçilir?
Teknede can yeleği zorunlu mu?
Edremit’te tekne, deniz motoru, jet ski ve ATV satışı ile servisi yapıyoruz. Bu yazıdaki başlıklar, sezon başında tezgâha en sık gelen işlerden derlendi. Motorunuza özel durumlar için bize yazın.
Bizi tanıyın
