- Sabit VHF: 25 W, yüksek anten, 15–25 mil; DSC acil düğmesi; her kabinli ve açığa çıkan teknede olmalı. El telsizi: 5–6 W, 3–8 mil; yedek, şişme bot ve jet ski için.
- DSC + MMSI: kırmızı düğme konum ve kimliği otomatik yayınlar; GPS bağlantısı şart.
- Kanal 16: çağrı ve acil durum; konuşma çalışma kanalında; Türkiye'de Sahil Güvenlik ve liman kanalları.
- Anten yüksekliği menzili belirler; kablo ve konnektör kalitesi anten kadar önemli.
- Kullanım için KMT (Kısa Mesafe Telsiz) belgesi ve telsiz ruhsatı gerekir.
VHF telsiz neden telefondan üstün?
Cep telefonu kıyıdan birkaç mil açıkta çeker, tek kişiyi arar ve pil biter. VHF telsiz açık kanaldadır: Kanal 16'da yaptığınız çağrıyı menzildeki her tekne, marina, liman başkanlığı ve Sahil Güvenlik duyar; DSC düğmesi tek basışla kimlik ve konumunuzu yayınlar; teknenin aküsüyle çalışır. Bu yüzden VHF, her açığa çıkan teknenin temel güvenlik ekipmanıdır; el telsizi onun yedeğidir. Acil çağrı usulü için Mayday çağrısı; ekipman listesi için tekne güvenlik ekipmanları.
Sabit mi el telsizi mi?
| Başlık | Sabit VHF | El VHF |
|---|---|---|
| Güç | 25 W (1 W düşük güç) | 5–6 W |
| Anten | Direk / tavan, 1–2,4 m | Kısa, elde |
| Gerçek menzil (tekne–tekne) | 10–25 mil | 3–8 mil |
| DSC | Sınıf D, GPS bağlantısı | Bazı modellerde (dahili GPS) |
| Güç kaynağı | Tekne aküsü | Pil; su geçirmez, yüzer modeller |
| AIS | Alıcı / verici entegre modeller | Nadiren |
| Kime | Kabinli, konsol, rib; açığa çıkan her tekne | Yedek, şişme bot, jet ski, MOB çantası |
| Garmin örneği | VHF 115i / 215i / 315i (AIS) | El tipi modeller (pazara göre) |
Kural: sabit VHF ana, el telsizi yedek. Jet ski ve şişme botta yüzen, su geçirmez el telsizi tek cihaz olabilir (jet ski güvenlik ekipmanı). Sabit telsizin uzaktan mikrofon (ikinci istasyon) seçeneği, flybridge ya da kokpitte ikinci konuşma noktası verir.
DSC ve MMSI
DSC (Digital Selective Calling), telsizin dijital çağrı katmanıdır: kırmızı kapaklı DISTRESS düğmesine 3–5 saniye basınca telsiz, MMSI numaranızı ve GPS konumunuzu Kanal 70'te dijital olarak yayınlar; menzildeki tüm DSC telsizler alarm verir ve otomatik olarak Kanal 16'ya geçer. Ardından sesli Mayday yapılır. Şartlar: MMSI programlanmış (telsiz ruhsatıyla alınır), GPS bağlı (NMEA 2000/0183 ile chartplotter'dan ya da dahili GPS). DSC ayrıca belirli bir tekneyi MMSI ile "aramanızı" (bireysel çağrı), grup çağrısı ve konum talebi yapmanızı sağlar. Sınıf D DSC, özel tekne standardıdır. AIS bağlantısı için AIS nedir.
Kanal 16 ve çalışma kanalları
Kanal 16 (156,800 MHz): uluslararası çağrı, güvenlik ve acil durum kanalı; seyirdeyken sürekli dinlenir (çift dinleme / dual watch ile başka kanalla birlikte). 16'da yalnızca çağrı yapılır, konuşma bir çalışma kanalına taşınır. Kanal 70: yalnız DSC, sesli konuşma yasak. Kanal 13: köprü üstü / gemi manevra. Kanal 6, 8, 72, 77: tekne–tekne konuşma kanalları. Marina ve liman: her marinanın çalışma kanalı (genellikle 9, 12, 71–73 arası; marina tabelasında yazar). Sahil Güvenlik: Kanal 16'dan çağrılır, yönlendirdiği kanala geçilir. Meteoroloji ve seyir uyarıları belirli saatlerde 16'dan duyurulur ve çalışma kanalına taşınır; bkz. deniz hava durumu.
Anten ve menzil
VHF görüş hattında çalışır; menzil = anten yüksekliği. Formül: mil ≈ 1,23 × (√h1 + √h2) (h feet cinsinden). 3 m antenle 1 m antenli tekne 8–9 mil, 20 m antenli kıyı istasyonu 20+ mil. Anten seçimi: konsol ve rib için 1–1,5 m (3 dB, geniş huzme, dalgada kararlı), kabinli ve yelkenlide 2,4 m (6 dB) ya da direk tepesinde kısa 3 dB. Kablo: RG-8X ya da RG-213 kısa ve düşük kayıplı, konnektörler lehimli ve su geçirmez; kötü konnektör anten kaybının bir numaralı nedenidir. SWR ölçümü kurulumda yapılır. Anten, radar ve GPS antenlerinden ayrı yerde; metal engellerden uzak.
AIS entegre VHF
Garmin VHF 315i gibi modeller AIS alıcısı taşır: tekneler telsiz ekranında ve NMEA 2000 ile chartplotter'da görünür, tek antenle (dahili splitter) çalışır, CPA alarmı verir, hedefe DSC ile doğrudan çağrı yapılır. Verici AIS (Sınıf B+) entegre modeller de var; tek cihazla hem görür hem görünürsünüz. Küçük teknede yer ve bütçe kazandıran en mantıklı kombinasyondur.
Yasal: KMT belgesi ve ruhsat
Türkiye'de VHF telsiz kullanmak için Kısa Mesafe Telsiz Operatör Belgesi (KMT) ve telsiz cihazının ruhsatı gerekir; MMSI bu süreçte verilir. Belge sınavı DSC, kanal disiplini ve acil çağrı usulünü içerir; bkz. KMT belgesi nasıl alınır. Belgesiz telsiz kullanımı ve MMSI'siz DSC, denetimde sorun çıkarır.
Konuşma usulü
- Kanalın boş olduğunu dinleyin.
- Çağrı: "[Karşı tekne adı] ×3, burası [tekneniz] ×3, tamam."
- Yanıt gelince: "[Karşı] burası [siz], kanal 72'ye geçelim, tamam."
- Çalışma kanalında kısa ve net konuşun; her konuşma sonunda "tamam", bitirince "kapatıyorum".
- Fonetik alfabe (Alfa, Bravo, Charlie…) ve rakamlar tek tek.
- Acil sıra: MAYDAY (hayati tehlike), PAN PAN (acil ama hayati değil), SÉCURITÉ (güvenlik uyarısı).
Montaj ve bakım
Telsiz dümenden ulaşılır, sıçrayan sudan korunmuş yerde; hoparlör dış ortamda duyulacak konumda (harici hoparlör kokpitte). Güç doğrudan aküden sigortalı; GPS için NMEA bağlantısı. Bakım: anten konnektörleri yılda bir kontrol, mikrofon kablosu ve PTT tuşu, DSC test çağrısı (kıyı istasyonuyla test çağrısı özelliği), el telsizi pili şarjda ve yedek pil. Elektrik altyapısı için tekne elektrik sistemi.
Özetle
VHF telsiz, denizde herkesin aynı anda duyduğu tek iletişim kanalıdır; sabit 25 W telsiz ana, el telsizi yedek. DSC ve programlanmış MMSI acil düğmeyi anlamlı kılar; anten yüksekliği ve temiz konnektör menzili belirler; Kanal 16 disiplini ve KMT belgesi yasal ve etik çerçevedir. AIS entegre bir Garmin VHF, küçük tekne için en verimli tek cihazdır; bayimiz MMSI programlaması, anten ve chartplotter bağlantısıyla kurar.
- Sabit VHF 25 W, DSC Sınıf D; el telsizi yedek
- MMSI programlı, GPS bağlı (DSC konum gönderiyor)
- Anten yüksek, konnektörler su geçirmez, SWR ölçüldü
- Kanal 16 dual watch açık; marina kanalı biliniyor
- KMT belgesi ve telsiz ruhsatı teknede
- AIS entegrasyonu ve CPA alarmı
- Acil çağrı kartı (Mayday metni) dümende
Sık sorulan sorular
VHF telsiz kaç mil çeker?
DSC düğmesi ne yapar?
VHF kullanmak için belge gerekir mi?
Kanal 16'da konuşulur mu?
Edremit’te tekne, deniz motoru, jet ski ve ATV satışı ile servisi yapıyoruz. Bu yazıdaki başlıklar, sezon başında tezgâha en sık gelen işlerden derlendi. Motorunuza özel durumlar için bize yazın.
Bizi tanıyın
