- Sıra önemlidir: önce motor ve yakıt, sonra akü ve elektrik, sonra gövde ve donanım, en son güvenlik ekipmanı ve evrak.
- Kışlaması yapılmış motorda sezon açılışı kısa sürer; yapılmamışsa yağ, filtre, impeller ve yakıt baştan ele alınır.
- İlk çıkış kısa bir deneme seyri olmalı: rölanti, ısınma, kontrol suyu, vites, trim, tam gaz devir okuması, sızıntı kontrolü.
- Can yeleği, yangın söndürücü, ilk yardım, belgeler ve sigorta son beş dakikada değil, bir hafta önce kontrol edilir.
Sezon açılışı neden bir liste ister?
Her ilkbahar servise aynı şikâyetlerle gelinir: "kışın sorunsuzdu, ilk çıkışta tekledi", "marş dönmüyor", "hararet yaptı", "römork lambası yanmıyor". Bunların neredeyse tamamı, ilk çıkıştan önce on beş dakikalık bir kontrolle yakalanabilecek şeylerdir. Sezon açılışı listesinin amacı arızayı denizde değil, rampada bulmaktır. Aşağıdaki sıra tezgâhta izlediğimiz sıradır; her maddeyi kendi teknenize göre uyarlayın.
1. Motor: kışlama yapıldı mı, yapılmadı mı?
Kışlaması düzgün yapılmış bir motorda sezon açılışı kolaydır: yağ seviyesi, dişli yağı seviyesi, anot ve buji kontrolü, kaporta altında sızıntı ve kemirgen izi araması. Kışlama yapılmadıysa liste uzar: motor yağı ve filtresi değişir, dişli yağı boşaltılıp rengine bakılır, impeller kontrol edilir, bujiler sökülüp okunur. Motorun kışı nasıl geçirdiğini kışlama rehberimizde anlattık; bakımın tamamı periyodik bakım yazısında.
Kaportanın altına bakın
Kış boyunca kapalı duran motor kaportası fareler için sıcak bir yuvadır. Kemirilmiş kablo izolasyonu, yuva malzemesi ve hava filtresine sıkışmış tohumlar sezon başında sık görülür. Kaportayı açıp bir fenerle bütün kablo demetini ve hava girişini kontrol edin.
2. Yakıt sistemi
Depoda kıştan kalan yakıt varsa koruyucu katılmış mıydı? Katılmadıysa ve altı aydan eski ise boşaltmak, motoru zorlamaktan ucuzdur. Su ayırıcı filtrenin haznesini boşaltın; dipte su varsa görürsünüz. Filtre elemanını sezon başında yenileyin. Hortumları, kelepçeleri ve pompa körüğünü sıkarak kontrol edin; sertleşmiş ya da çatlamış hortumu değiştirin. Havalandırma kapağının açık olduğundan emin olun — sezonun ilk "çalışıp duruyor" şikâyetlerinin sık sebebi kapalı havalandırmadır.
3. Akü ve elektrik
Kışı şarjda geçiren akü tam dolu olmalıdır; voltmetreyle ölçün. Kutup başlarını temizleyip ince gres ile koruyun; kablo pabuçlarında yeşillenme varsa uçları yenileyin. Aküyü teknedeki yerine sıkıca bağlayın. Ana şalter, sigortalar, seyir fenerleri, sintine pompası, korna ve gösterge aydınlatmasını tek tek deneyin. Akü seçimi ve bakımı için akü rehberimize bakın.
4. Gövde, dip ve tapa
Tekneyi römorkta ya da kızakta dolaşın. Jelkotta çatlak, darbe izi ve kabarcık arayın; zehirli boya sezonu dolduysa yenileyin. Dip tapasının (dren tıpası) takılı olduğunu kontrol edin — sezonun en sık unutulan maddesi budur ve tekne rampada suyla dolarken hatırlanır. Ayna cıvatalarını, motor braketini, direksiyon bağlantılarını ve kumanda kablolarını sıkılık için kontrol edin. RIB ve şişme botlarda tüp basıncını ve dikişleri gözden geçirin.
5. Pervane, trim ve direksiyon
Pervaneyi sökün, mile dolanmış misinayı temizleyin, keçeyi kontrol edin, mili gresleyin ve pervaneyi doğru torkla takın. Kanatlarda çentik ve eğilme varsa yedeğe geçin; hasarlı pervane titreşimle keçe yer. Trim/tilt sistemini uçtan uca çalıştırın; silindirlerde sızıntı ve hidrolik seviyesine bakın. Direksiyonu tam sağdan tam sola çevirin; sertlik ya da boşluk varsa yağlayın ya da servise gösterin.
6. Elektronik ve seyir cihazları
Chartplotter, balık bulucu, VHF telsiz ve göstergeleri açın; yazılım güncellemesi ve harita güncellemesi varsa kışın yapın. Transducer bağlantılarını ve anten kablolarını kontrol edin. Telsizin kanal 16'da alıcı-verici çalıştığını ölçün. Motor verileri ekrana geliyorsa NMEA 2000 bağlantılarını ve sonlandırıcılarını gözden geçirin. Kışın nemden yeşillenmiş bir konnektör, sezonun ilk gününde "ekran sinyal görmüyor" demektir.
7. Güvenlik ekipmanı
- Can yelekleri: kişi sayısı kadar, uygun beden, tokalar ve düdükler sağlam. Şişme yeleklerde kartuş ve gösterge kontrolü.
- Yangın söndürücü: basınç göstergesi yeşilde, son kontrol tarihi geçmemiş.
- İlk yardım çantası: kullanılan malzemeler tamamlanmış, son kullanma tarihleri kontrol edilmiş.
- Ölü adam şalteri kordonu takılı ve çalışıyor.
- Işıklı işaret fişekleri, el feneri, düdük, çapa ve halat yerinde.
- Sintine pompası elle ve otomatik çalışıyor.
Ekipmanın ayrıntısı için can yeleği ve yangın güvenliği yazılarımıza bakın.
8. Evrak ve sigorta
Bağlama kütüğü ruhsatı, amatör denizci belgesi, telsiz belgesi (VHF varsa), tekne sigortası ve varsa marina sözleşmesi teknede ve güncel olmalıdır. Sigorta poliçesinin bitiş tarihini sezon başında kontrol edin; sezon ortasında biten poliçe sık atlanır. Ruhsat vize süresi dolduysa yenileyin. Evrak konularını bağlama kütüğü rehberinde ele aldık.
9. Römork
Tekne römorkla taşınıyorsa lastik basıncı, lastiklerin yaşı, poyra rulmanlarının gresi, fren varsa fren, lambalar ve fişin çalışması, vinç kayışı ve emniyet zinciri kontrol edilir. Kışı dışarıda geçirmiş römorkta lamba fişi çoğunlukla oksitlenmiştir. Ayrıntı için römork rehberimiz.
10. Deneme seyri: sezonun ilk yarım saati
Her şey tamamsa ilk çıkışı kısa ve kıyıya yakın yapın. Sıra şöyledir:
- Motoru çalıştırın, rölantide ısıtın; kontrol suyunun kalın ve sürekli geldiğini görün.
- Kaporta altına ve aynaya bakın: yakıt kokusu, yağ, su sızıntısı var mı?
- İleri ve geri vitesi düşük devirde deneyin; vites geçişi sert ya da gürültülüyse kablo ayarına bakılır.
- Direksiyonu sağa sola çevirin, trim'i uçtan uca çalıştırın.
- Kademeli olarak gaz açın; tam gazda devri okuyun ve el kitabındaki aralıkla karşılaştırın. Aralığın dışındaysa pervane değişmelidir.
- Göstergeleri izleyin: sıcaklık, yağ basıncı, şarj voltajı.
- Limana dönünce sintineye bakın; su geliyorsa kaynağını bulun.
| Zaman | Yapılacaklar |
|---|---|
| Bir hafta önce | Evrak ve sigorta, güvenlik ekipmanı, akü şarjı, yakıt durumu, servis randevusu (gerekiyorsa) |
| İki gün önce | Motor kontrolü, dişli yağı, anot, pervane, trim, direksiyon, elektronik testi, römork |
| Çıkış günü | Dip tapası, kulaklıkla çalıştırma, yakıt, can yelekleri, hava durumu, deneme seyri |
- Motor yağı ve dişli yağı seviyesi doğru mu?
- Kaporta altında kemirgen izi, sızıntı, gevşek kablo var mı?
- Yakıt taze mi, su ayırıcı hazne boş mu, havalandırma açık mı?
- Akü tam şarjlı, kutup başları temiz, bütün elektrik çalışıyor mu?
- Dip tapası takılı mı?
- Pervane sağlam, mil greslenmiş mi?
- Trim, direksiyon, vites kabloları düzgün mü?
- Elektronik açılıyor, telsiz çalışıyor mu?
- Can yelekleri, söndürücü, ilk yardım, fişekler tamam mı?
- Evrak, sigorta, ruhsat güncel mi?
- Römork lastikleri, lambaları, vinç kayışı sağlam mı?
- Deneme seyri yapıldı, tam gaz devri okundu mu?
Sık sorulan sorular
Sezon açılışı bakımını ne zaman yaptırmalıyım?
Kıştan kalan yakıtı kullanabilir miyim?
Motor römorkta çalışıyor ama suda gitmiyor, sebebi ne olabilir?
İlk çıkışta tam gaz yapmalı mıyım?
Edremit’te tekne, deniz motoru, jet ski ve ATV satışı ile servisi yapıyoruz. Bu yazıdaki başlıklar, sezon başında tezgâha en sık gelen işlerden derlendi. Motorunuza özel durumlar için bize yazın.
Bizi tanıyın
