- Üç takvim: her çıkış sonrası (yıkama, göz kontrolü), ilk 20 saat (rodaj bakımı), 100 saat / yılda bir (periyodik bakım).
- Kendiniz yapabilecekleriniz: tatlı su yıkama, yağ seviyesi, anot kontrolü, su ayırıcı filtre haznesi, pervane mili temizliği.
- Servise bırakılacaklar: impeller, supap ayarı, zamanlama kayışı, termostat, trim sistemi, arıza kodu okuma.
- Bakım kaydı garanti için şarttır ve ikinci el değerini doğrudan belirler.
Deniz motoru bakımı neden karadaki motordan farklı?
Bir otomobil motoru her gün çalışır, ılık kalır, temiz havada nefes alır. Deniz motoru ise tuzlu suyun içinde çalışır, sezon dışında aylarca bekler ve soğutma suyunu doğrudan denizden alır. Tuz metalleri aşındırır; bekleme süresi yağı çökeltir, yakıtı bozar, lastik parçaları sertleştirir. Bu yüzden deniz motoru bakımı "arıza çıkınca" değil, saat ve takvim dolunca yapılır. Aşağıdaki program, üreticilerin el kitaplarındaki ortak mantığı yansıtır; motorunuzun kendi el kitabı her zaman önceliklidir.
Her çıkıştan sonra: on dakikalık rutin
- Tatlı su yıkama (flushing): Tuzlu suda kullanılan motor, kulaklık (flushing muff) ya da yıkama bağlantısıyla rölantide birkaç dakika tatlı suyla çalıştırılır. Soğutma kanallarında tuz kristali birikmesini önleyen en etkili tek işlemdir. Ayrıntısı yıkama rehberimizde.
- Kontrol suyu: Motor çalışırken tell-tale deliğinden çıkan suyun kalın ve sürekli olduğunu görün.
- Görsel kontrol: Kaporta altında yakıt ya da yağ sızıntısı, gevşek hortum, sürtünen kablo.
- Pervane: Mile dolanmış misina ve ip; kanatlarda çentik.
- Motoru kaldırma: Teknede kalıyorsa motoru tilt ile sudan çıkarın; alt kısımda yosun ve midye tutunmasın.
İlk 20 saat: rodaj bakımı
Yeni motorun ilk bakımı genellikle 20 çalışma saatinde ya da ilk üç ay içinde (hangisi önce dolarsa) yapılır. Rodaj sırasında parçalar birbirine alışır ve yağa ince metal parçacıkları karışır; bu yüzden ilk bakımda motor yağı, yağ filtresi ve dişli yağı değiştirilir, cıvata torkları ve kablo bağlantıları kontrol edilir. Bu bakımın yetkili serviste yapılması çoğu markada garanti kaydının başlangıcıdır. Rodajın nasıl yapılacağını ayrı bir yazıda anlattık.
100 saat / yıllık periyodik bakım
Bakımın omurgası burasıdır. Motor 100 saat çalışmasa bile yılda bir yapılır; çünkü yağ ve yakıt zamanla, çalışmadan da bozulur.
Motor yağı ve filtre
Dört zamanlı motorda yağ ılıkken boşaltılır, filtre yağla birlikte değişir, üreticinin viskozitesi ve FC-W sertifikalı deniz yağı kullanılır. Seviye motor dik konumdayken okunur. Nasıl yapılacağını adım adım yazdık.
Dişli yağı
Alt kısımdaki dişli kutusunun yağı boşaltılır ve rengine bakılır: süt kahverengi yağ su girişini (keçe sorunu), metal parıltısı dişli aşınmasını gösterir. Temiz yağ ise alt tapa dolana kadar alttan basılarak doldurulur.
Yakıt sistemi
Su ayırıcı filtre elemanı değiştirilir, hazne boşaltılır; motor üstündeki yakıt filtresi yenilenir; hortumlar sertleşme ve çatlak için elden geçirilir; pompa körüğü sıkılarak kontrol edilir.
Ateşleme ve elektrik
Bujiler sökülür, rengi okunur, tırnak aralığı ölçülür, gerekiyorsa değiştirilir. Akü kutup başları temizlenir, şarj durumu ölçülür. Kablo demeti sürtme ve ezik için gözden geçirilir.
Soğutma sistemi
Termostat kontrol edilir; impeller kullanım yoğunluğuna göre her yıl ya da iki-üç yılda bir değiştirilir. Kumlu, çamurlu suda çalışan motorlarda periyot kısalır. Impeller değişimi alt kısmın sökülmesini gerektirir; bu yazıda ayrıntısı var.
Anotlar ve korozyon
Kurban anotları yarısı eridiyse değiştirilir; boyanmaz, yağlanmaz. Bağlantı yüzeyi temiz metale oturmalıdır. Bkz. anot ve korozyon rehberi.
Mekanik kontroller
- Trim/tilt silindirlerinde sızıntı ve hidrolik seviyesi.
- Pervane sökülür, mil temizlenir, keçe kontrol edilir, mile uygun gres sürülür.
- Gaz ve vites kablolarının ayarı, kumanda kutusunun boşluğu.
- Direksiyon sistemi yağlaması, hidrolik direksiyonda seviye.
- Ayna cıvataları ve motor braketinin torku.
- Gres noktaları: dönüş mili, tilt mili, kablo uçları.
| Kalem | Sıklık | Kim yapar? |
|---|---|---|
| Tatlı su yıkama | Her çıkış sonrası | Siz |
| Motor yağı + filtre | 100 saat / yılda bir | Siz ya da servis |
| Dişli yağı | 100 saat / yılda bir | Siz ya da servis |
| Yakıt filtreleri | Yılda bir | Siz ya da servis |
| Bujiler | El kitabı periyodu | Siz ya da servis |
| Impeller | 1–3 yılda bir | Servis |
| Termostat | Kontrol yılda bir | Servis |
| Anotlar | Her sezon kontrol | Siz |
| Supap ayarı | El kitabı periyodu | Servis |
| Zamanlama kayışı | El kitabı periyodu (yıl/saat) | Servis |
Kendiniz mi, servis mi?
Yağ, filtre, anot ve buji gibi işler el becerisi olan herkesin yapabileceği işlerdir; doğru yağ, doğru tork ve doğru sıra gerekir. Impeller, termostat, supap ayarı, zamanlama kayışı ve trim sistemi ise özel alet, tork değerleri ve tecrübe ister; yanlış yapılan bir impeller montajı motoru sezon ortasında harareti yüzünden bırakır. Garanti kapsamındaki motorlarda periyodik bakımın yetkili serviste ve kayıt altında yapılması ayrıca önemlidir.
Kışlama ve sezon açılışı: yıllık bakımın iki yarısı
Yıllık bakımı tek seferde yapmak yerine ikiye bölmek daha sağlıklıdır. Sezon sonunda kışlama bakımı yapılır: yakıt koruyucu eklenir, motor tatlı suyla uzun uzun yıkanır, silindirlere koruyucu yağ püskürtülür, dişli yağı kontrol edilir, akü sökülüp serin yerde şarjda tutulur. Sezon başında ise yağ ve filtre değişimi, anot ve impeller kontrolü, buji ve akü testi yapılır. Böylece motor kışı temiz yağ ve korunmuş yakıtla geçirir, ilkbaharda ise taze yağla sezona başlar. Her iki yarıyı da kışlama ve sezon açılışı yazılarımızda ayrıntısıyla anlattık.
Bakım kaydı tutmak
Her bakımda tarih, çalışma saati, yapılan işlem ve kullanılan parçaları not edin. Bu kayıt garanti taleplerinde işinizi kolaylaştırır; motoru satarken alıcının ilk sorduğu şeydir. Servisimizde her motor için çalışma saatini ve yapılan işlemi kaydediyor, sonraki bakım tarihini müşteriye hatırlatıyoruz.
- Motor yağı ve yağ filtresi değişti mi?
- Dişli yağı boşaltıldı, rengi kontrol edildi, yenilendi mi?
- Su ayırıcı ve motor üstü yakıt filtreleri yenilendi mi?
- Bujiler okundu, gerekiyorsa değişti mi?
- Impeller ve termostat kontrol edildi mi?
- Anotlar yerinde ve yarısından fazlası duruyor mu?
- Pervane söküldü, mil temizlendi, greslendi mi?
- Trim/tilt sızıntısı, kablo ayarları, ayna cıvataları kontrol edildi mi?
- Akü şarjı ve kutup başları tamam mı?
- Bakım kaydına tarih ve saat işlendi mi?
Sık sorulan sorular
Motoru bu yıl hiç kullanmadım; bakım gerekir mi?
100 saat bakımını ne kadar geciktirebilirim?
Bakımı kendim yaparsam garanti bozulur mu?
Bakım kaç saat sürer?
Edremit’te tekne, deniz motoru, jet ski ve ATV satışı ile servisi yapıyoruz. Bu yazıdaki başlıklar, sezon başında tezgâha en sık gelen işlerden derlendi. Motorunuza özel durumlar için bize yazın.
Bizi tanıyın
