- Tuzlu suda kullanılan motor her çıkıştan sonra tatlı suyla yıkanır; bu, soğutma kanallarında tuz birikimini ve korozyonu önler.
- İki yöntem: alt kısma takılan kulaklık (flushing muff) ile motor çalışırken; ya da motor üzerindeki yıkama bağlantısıyla motor çalışmadan.
- Kulaklıkla yıkamada motor çalıştırılır, su hep açık olmalıdır; yıkama bağlantısında çoğu üretici motorun çalıştırılmamasını söyler.
- Süre: rölantide 5–10 dakika; sezon sonunda tuz çözücü katkıyla daha uzun.
Deniz motoru yıkama neden bu kadar önemli?
Dıştan takma motor soğutma suyunu doğrudan denizden alır. Motor durduğunda kanallardaki su boşalır ama tuzun bir kısmı kalır; kuruyunca kristalleşir. Her çıkışta bir katman daha eklenir. Aylar içinde kanallar daralır, termostat yarı açık kalır, su akışı düşer ve motor ısınmaya başlar. Aynı tuz, alüminyum gövdeyi içten oymaya da başlar. Tatlı su yıkama, bu döngüyü her seferinde sıfırlar. Servise gelen hararet ve korozyon hasarlarının önemli bir kısmında tek sebep, motorun hiç ya da nadiren yıkanmış olmasıdır.
Ne zaman yıkanmalı?
İdeali, tuzlu suda geçen her günün sonunda yıkamaktır. Bu mümkün değilse en azından motor birkaç gün kullanılmayacaksa, sezon ortasında haftada bir ve sezon sonunda kışlamaya girerken mutlaka. Römorkla taşınan teknelerde iş kolaydır; rampadan çıkınca hortumu bağlayıp yıkamak bir alışkanlık olur. Marinada suda duran teknelerde motor üstü yıkama bağlantısı olan modeller pratik çözümdür. Tatlı suda (baraj, göl) kullanılan motorlarda yıkama korozyon için değil, çamur ve kum için gerekir; sıklık düşürülebilir.
Yöntem 1: Kulaklıkla yıkama
Kulaklık (flushing muff), alt kısmın iki yanındaki su emiş ızgaralarına geçirilen, hortum bağlantılı lastik bir mandal düzeneğidir. En yaygın ve en etkili yöntemdir; çünkü motor çalışırken su, pompa üzerinden tıpkı denizdeki gibi bütün kanallardan geçer.
- Motoru dik konuma alın; kulaklığı ızgaraların tam üstüne oturtun. Bazı modellerde ızgaralar daha yüksekte ya da ön taraftadır; el kitabına bakın.
- Hortumu bağlayın, suyu açın ve kulaklığın iki yanından su taşmaya başladığını görün.
- Motoru çalıştırın; vitesi boşta tutun, rölantide bırakın. Gaz vermeyin.
- Kontrol suyunun (tell-tale) düzgün geldiğini görün. Gelmiyorsa motoru hemen durdurun; kulaklık yerinde olmayabilir.
- 5–10 dakika çalıştırın. Motor ısınıp termostat açılınca su bütün kanallardan geçer.
- Önce motoru durdurun, sonra suyu kapatın. Kulaklığı çıkarın.
Yöntem 2: Yıkama bağlantısıyla
Birçok modern motorun kaportası altında ya da braketinde hortum bağlantısı (flush port) bulunur. Hortumu bağlayıp suyu açmanız yeterlidir; su doğrudan soğutma kanallarına verilir ve alt kısımdan dışarı akar. Çoğu üretici bu yöntemde motorun çalıştırılmamasını söyler; çünkü su pompanın önünden değil arkasından girer ve pompa kuru dönebilir. Bu yöntem pratiktir, marinada suda duran teknede bile uygulanabilir; ancak termostat kapalı olduğundan bazı kanallara su ulaşmayabilir. İdeal kullanım: haftalık pratik yıkamalarda bağlantı, sezon sonunda kulaklıkla tam yıkama.
| Başlık | Kulaklık (muff) | Yıkama bağlantısı |
|---|---|---|
| Motor çalışır mı? | Evet, rölantide | Çoğu modelde hayır |
| Kanal kapsamı | Tam (termostat açılır) | Kısmi (termostat kapalı) |
| Uygulama yeri | Römork, kızak, kuru yer | Her yerde, suda bile |
| Risk | Kulaklık kayarsa impeller | Yanlışlıkla motoru çalıştırmak |
| Süre | 5–10 dakika | 5–15 dakika |
Tuz çözücü katkılar
Piyasada hortuma takılan karıştırıcı kaplarla verilen tuz çözücü katkılar bulunur. Kanallardaki kristalleşmiş tuzu çözerek düz suyun yapamadığını yapar. Her yıkamada gerekli değildir; sezon sonunda kışlamaya girerken, uzun süre yıkanmamış motoru kurtarırken ya da harareti hafif yükselmiş motorda faydalıdır. Katkı verildikten sonra motorun bir süre durup çözücünün kanallarda beklemesi, ardından tekrar temiz suyla yıkanması önerilir; ürünün talimatına uyun.
Motorun dışı da yıkanır
Yıkama denince akla soğutma kanalları gelir ama tuz kaportanın üstünde, braket menteşelerinde, trim silindirlerinde ve kumanda kablo uçlarında da kalır. Motorun dışını düşük basınçlı tatlı suyla durulayın; kaportayı açıp bloğun üstüne su sıkmayın — elektrik bağlantılarına su kaçar. Hareketli mafsalları ve kablo uçlarını kuruduktan sonra koruyucu spreyle ince bir tabaka hâlinde kaplayın. Trim silindiri millerinde biriken tuz, keçeleri yıpratır; nemli bezle silin.
Sık yapılan hatalar
- Suyu kapatıp motoru çalışır bırakmak: Önce motor durur, sonra su kapanır.
- Yıkarken gaz vermek: Kulaklıktan gelen su yüksek devirde yetmez; pompa hava yutar.
- Yıkama bağlantısında motoru çalıştırmak: El kitabı izin vermiyorsa pompa kuru döner.
- Bir dakika yıkayıp bırakmak: Termostat açılmadan bloktaki kanallar yıkanmaz; 5–10 dakika gerekir.
- Kaportayı açıp bloğa su sıkmak: Elektrik ve sensör bağlantılarına su kaçar.
- Yıkamayı sezon sonuna bırakmak: Kristalleşen tuz bir kez oluşunca düz suyla çıkmaz.
Jet ski ve içten motorlu teknelerde yıkama
Yıkama yalnızca dıştan takma motorlara özgü değildir. Jet skilerde motor üzerindeki yıkama bağlantısına hortum takılır; sıra önemlidir: önce motor çalıştırılır, sonra su açılır, durdururken önce su kapatılır, sonra motor durdurulur. Aksi hâlde su egzozdan motora geri kaçar. İçten motorlu teknelerde ise deniz suyu girişindeki vanaya bağlanan yıkama düzeneği kullanılır. Her sistemin kendi el kitabındaki sırası vardır; dıştan takma motordaki alışkanlığı jet skiye taşımak motora su kaçırabilir. Jet ski yıkamasını jet ski bakım rehberinde anlattık.
Su kaynağı yoksa
Rampada ya da plajda tatlı su hortumu bulunmayabilir. 20–30 litrelik bir taşınabilir depo ve küçük bir 12 volt pompa, kulaklığa yetecek basıncı verir; birçok tekne sahibi bu düzeneği römorkta taşır. Süre sınırlı olacağından motor ısındıktan sonra birkaç dakikalık yıkama, hiç yıkamamaktan çok daha iyidir. Eve varınca ikinci bir tam yıkama yapılabilir.
Yıkama kontrol listesi
- Motor dik, kulaklık ızgaraların üstünde, su açık mı?
- Motor çalıştı, kontrol suyu geliyor mu?
- Rölantide 5–10 dakika yıkandı mı?
- Önce motor durdu, sonra su kapandı mı?
- Motorun dışı durulandı, mafsallar korundu mu?
- Motor tilt ile sudan çıkarıldı ya da römorkta kurumaya bırakıldı mı?
Sık sorulan sorular
Deniz motoru yıkama her çıkıştan sonra şart mı?
Marinada suda duran teknede nasıl yıkarım?
Yıkama sırasında kontrol suyu gelmiyor, ne yapmalıyım?
Tatlı suda kullanılan motoru yıkamam gerekir mi?
Edremit’te tekne, deniz motoru, jet ski ve ATV satışı ile servisi yapıyoruz. Bu yazıdaki başlıklar, sezon başında tezgâha en sık gelen işlerden derlendi. Motorunuza özel durumlar için bize yazın.
Bizi tanıyın
