- Anot, tuzlu suda oluşan galvanik korozyonun motor gövdesi yerine kendisini yemesi için takılmış "kurban" metaldir; görevi erimektir.
- Yarısı eridiğinde değiştirilir; tamamen bitmesini beklemek, sıranın motora gelmesi demektir.
- Tuzlu su için alüminyum ya da çinko, tatlı su için magnezyum anot kullanılır; yanlış alaşım ya çalışmaz ya aşırı hızlı erir.
- Anotu boyamayın, yağlamayın, parlatmayın; bağlantı yüzeyi çıplak metale oturmalıdır.
Galvanik korozyon nasıl oluşur?
Tuzlu su iyi bir iletkendir. İçinde birbirine elektriksel olarak bağlı iki farklı metal bulunduğunda — örneğin motorun alüminyum gövdesi ile paslanmaz çelik pervane mili — aralarında küçük bir pil oluşur. Elektrokimyasal olarak daha "aktif" olan metal elektron verir ve yavaş yavaş çözünür. Alüminyum, paslanmaz çeliğe göre daha aktiftir; yani korumasız bırakılan bir dıştan takma motorun gövdesi, kendi pervane miliyle girdiği bu ilişkiyi kaybeder. Sonuç, alt kısımda beyaz tozlu kabarcıklar, boyanın altından kalkan lekeler ve zamanla delinen dökümdür.
Anotun mantığı basittir: devreye alüminyumdan da aktif bir metal eklerseniz pil artık onu tüketir. Çinko, alüminyum alaşımı ve magnezyum bu iş için kullanılır. Anot eridikçe motor korunur; anot bittiğinde koruma biter ve sıra motora gelir.
Deniz motoru anotları nerededir?
- Alt kısım (dişli kutusu): Genellikle kavitasyon plakasının altında ya da arkasında bir ya da iki blok anot.
- Trim tabı: Birçok motorda trim tabının kendisi anottur; direksiyon çekmesini ayarlar ve erir.
- Ayna braketi: Motoru tekneye bağlayan braketin iç yüzünde.
- Motor bloğu: Soğutma kanallarının içinde, genellikle kaportanın altındaki bir tapayla erişilen küçük anotlar.
- Trim silindirleri: Bazı modellerde silindir gövdesi üzerinde.
Hangi anot hangi suya?
| Alaşım | Tuzlu su | Acı su | Tatlı su | Not |
|---|---|---|---|---|
| Çinko | Uygun | Sınırlı | Uygun değil | Geleneksel seçenek; tatlı suda yüzeyi pasifleşir |
| Alüminyum alaşımı | Uygun | Uygun | Sınırlı | Daha hafif, daha uzun ömürlü; çoğu üreticinin standart tercihi |
| Magnezyum | Uygun değil | Uygun değil | Uygun | Tuzlu suda çok hızlı erir, motoru aşırı korur ve boyayı kaldırır |
Ege'de tuzlu suda kullanılan bir motor için üreticinin sunduğu alüminyum ya da çinko anot doğru seçimdir. Baraj gölünde ya da nehirde kullanılan motorlarda magnezyum gerekir. Tekne farklı sularda kullanılıyorsa alüminyum alaşımı en geniş aralığı kapsar.
Ne zaman değiştirilir?
Genel kural anotun yaklaşık yarısı eridiğinde değiştirmektir. Tamamen bitmesini beklemek, son haftalarda korumanın zayıflaması ve motor gövdesinin yenmeye başlaması demektir. Erime hızı suya, marina elektriğine ve teknenin ne kadar suda kaldığına bağlıdır: römorkta tutulan bir tekne yılda bir anot değiştirmezken, marinada sürekli suda duran bir tekne sezon ortasında değiştirmek zorunda kalabilir. Bu yüzden takvim yerine görsel kontrol esastır; her sezon başı ve sezon ortasında bakın.
Anot hiç erimiyorsa?
Sağlam kalan anot iyi haber değildir. Ya bağlantı yüzeyi oksitlenmiş ve elektriksel temas kopmuştur, ya anot boyanmış ya da yağlanmıştır, ya da teknede korozyon zaten başka bir metali yiyordur. Anotu sökün, temas yüzeyini çıplak metale kadar temizleyin, yeniden takın.
Anot değişimi nasıl yapılır?
- Eski anotu sökün; cıvata paslıysa nüfuz edici yağ kullanın, kırmayın.
- Anotun oturduğu yüzeyi tel fırça ya da zımparayla parlak metale kadar temizleyin. Oksit tabakası teması keser; temassız anot çalışmaz.
- Yeni anotu kuru yüzeye, yalıtımsız oturtun. Araya conta, silikon ya da gres koymayın.
- Cıvatayı sıkın; bazı modellerde cıvata da anot malzemesidir, çelik cıvatayla değiştirmeyin.
- Anotu boyamayın. Zehirli boya uygulaması sırasında anotları bantla maskeleyin.
Marina elektriği: korozyonu hızlandıran görünmez etken
Marinada kıyı elektriğine bağlı teknelerde topraklama üzerinden kaçak akımlar suya ulaşabilir. Bu "elektrolitik" korozyon, galvanik korozyondan çok daha hızlıdır; sağlam bir anotu haftalar içinde eritebilir, hatta motor gövdesini bir sezonda delebilir. Komşu teknedeki bir kaçak bile sizin motorunuzu etkileyebilir. Marinada anotlarınız anormal hızda eriyorsa galvanik izolatör ya da izolasyon trafosu gerekir; teknenin elektrik sistemini bu yazıda ayrıntısıyla ele aldık.
Korozyona karşı diğer önlemler
- Her çıkıştan sonra motoru tatlı suyla yıkayın; tuz kristalleri korozyonu başlatır.
- Motoru teknede bırakıyorsanız tilt ile sudan çıkarın.
- Boya ve jelkotta açılan çizikleri hemen kapatın; çıplak alüminyum tuzlu suda hızla oyulur.
- Paslanmaz çelik aksesuar (pervane, cıvata) takarken uyumlu malzemeden anot kullanın; paslanmaz pervane çinko anotu daha hızlı eritir.
- Kışlamada anotları sökmeyin; motoru kuru ve temiz tutun.
Yalnız motor değil: teknenin diğer anotları
Deniz motoru anotları teknenin tek kurban metali değildir. Kıçtan takma motorlu teknelerde kuyruk ünitesi, içten motorlu teknelerde şaft ve dümen anotları, trim tablarında ve baş pervanesinde ayrı anotlar bulunur. Alüminyum tekne gövdeleri de anot ister. Bütün bu anotlar aynı sudaki aynı pilin parçasıdır; birini ihmal etmek diğerlerinin yükünü artırır. Sezon başında teknenin altını bir bütün olarak dolaşıp her anotu not edin; hangi anotun hangi metali koruduğunu bilmek, erime hızını okumayı kolaylaştırır. Metal parçaların birbirine temas ettiği yerlerde (paslanmaz cıvata ile alüminyum braket gibi) yalıtım pulu ve uygun macun kullanmak, anotların ömrünü uzatır.
Ne kadar erime normal?
Sezon boyunca suda kalan bir teknede anotun üçte biri ile yarısı arasında erimesi olağandır. Birkaç haftada yarılanan anot, marina kaçak akımına ya da yanlış alaşıma işaret eder. Hiç erimeyen anot ise temassızdır. Her iki uç da "bir şeyler yanlış" demektir.
Anot ve korozyon kontrol listesi
- Alt kısım, trim tabı, braket ve blok içi anotlar görüldü mü?
- Yarısı erimiş anot var mı? Değiştirildi mi?
- Hiç erimeyen anot var mı? Temas yüzeyi temizlendi mi?
- Anotlar boyasız, yağsız ve çıplak mı?
- Kullanılan alaşım suya uygun mu (tuzlu: alüminyum/çinko)?
- Alt kısımda beyaz kabarcık, oyuk ya da boya kalkması var mı?
- Marinada anormal hızlı erime var mı? Galvanik izolatör gerekli mi?
Sık sorulan sorular
Deniz motoru anotu ne kadar sürede erir?
Anot yerine daha büyük ya da daha fazla anot takmak fayda sağlar mı?
Anotların yerine paslanmaz cıvata takabilir miyim?
Motorun alt kısmında beyaz toz ve kabarcıklar oluştu, ne yapmalıyım?
Edremit’te tekne, deniz motoru, jet ski ve ATV satışı ile servisi yapıyoruz. Bu yazıdaki başlıklar, sezon başında tezgâha en sık gelen işlerden derlendi. Motorunuza özel durumlar için bize yazın.
Bizi tanıyın
