İkinci El Tekne Alırken Dikkat Edilecekler: Gövde, Motor, Evrak ve Deneme Seyri

İkinci el tekne: fırsat ve risk

İkinci el tekne pazarı geniştir ve bakımlı bir tekne yıllarca sorunsuz gider; bakımsız bir tekne ise gövde onarımı, motor revizyonu ve evrak sorunuyla sıfır fiyatını aşabilir. Fark, satın almadan önce yapılan birkaç saatlik kontrolde gizlidir. Bu yazı kontrolleri üç alanda toplar: gövde ve donanım, motor, evrak; sonra deneme seyri ve pazarlık. Motor kontrolünü ayrı yazıda ayrıntısıyla anlattık; burada özetliyoruz.

Gövde kontrolü (tekne karadayken)

1. Nem ölçümü ve ozmoz

Fiber gövdede nem ölçer, laminasyonun su alıp almadığını gösterir; yüksek ve düzensiz değerler ozmoz ya da su emmiş laminasyon işaretidir. Su hattının altında jelkotta küçük kabarcıklar ozmozun görünür hâlidir; deldiğinizde sirke kokulu sıvı çıkar. Hafif ozmoz kozmetiktir, ileri ozmoz pahalı bir soyma-kurutma-epoksi işidir. Bkz. ozmoz yazısı.

2. Onarım izleri

Farklı tonda jelkot, dalgalı yüzey, iç yüzeyde taze reçine ya da boya, karinada geniş yama: darbe onarımı geçirmiş demektir. İyi onarım sorun değildir; kötü onarım altında su tutar. Onarımın kim tarafından, ne zaman ve neden yapıldığını sorun.

3. Ayna ve güverte

Aynaya (motorun oturduğu yere) omuzla bastırın ve motoru tilt konumunda sallayın: esneme ve çatırtı, çürümüş ayna kontrplağı demektir — pahalı onarım. Güvertede yürüyün: yumuşak, çöken bölgeler kontrplak çürümesidir. Tapa deliği ve su hattı çevresinde çatlak arayın.

4. Donanım ve sistemler

Direksiyon (boşluk, sertlik), kumanda kabloları, sintine pompası, seyir fenerleri, akü ve kablolar, yakıt deposu (metal depoda pas, hortumlarda çatlak), su ve tuvalet sistemi (kabinli teknede), döşeme ve bimini durumu, yüzme merdiveni. Her biri çalıştırılarak kontrol edilir.

5. RIB ise tüpler

Tüplerin sertliği, yapışkanlık, dikişler ve birleşim bandı; bir gece şişirilmiş bekletip basınç kaybına bakın. Tüp yenileme, RIB'de en pahalı kalemdir. Bkz. RIB yazısı.

Motor kontrolü

• Kompresyon testi: Silindirler dengeli ve el kitabı aralığında.
• Dişli yağı: Süt rengi = su, parıltı = talaş.
• Çalışma saati ve bakım kaydı: Kayıtsız motor bakımsız varsayılır.
• Korozyon: Alt kısım, anotlar, braket.
• Soğuk çalıştırma ve suda deneme: Rölanti, vites, tam gaz devri, duman.
• Seri numarası: Motor plakası, fatura ve ruhsat eşleşmeli.

Ayrıntı: ikinci el motor rehberi.

Evrak kontrolü

1. Bağlama kütüğü ruhsatı: Teknenin tescilli olduğunu, sahibinin satıcı olduğunu ve vize durumunu gösterir. Ruhsatsız tekne tescil sürecinde sorun çıkarır.
2. Gövde kimlik numarası (HIN/CIN): Gövdedeki numara ruhsatla eşleşmeli; kazınmış ya da okunmayan numara risktir.
3. Motor seri numarası: Ruhsatta kayıtlı motorla teknedeki motor aynı olmalı; motor değiştirildiyse ruhsata işlenmiş olmalı.
4. Borç ve rehin: Tekne üzerinde rehin, haciz ya da marina borcu olup olmadığını sorgulayın; satış öncesi temizlenmeli.
5. Fatura ve CE belgesi: Özellikle ithal ve yeni teknelerde.
6. Satış sözleşmesi: Noter satışı ve bağlama kütüğünde devir; ödeme devirle birlikte.

Tescil süreci için bağlama kütüğü rehberi.

Deneme seyri

Tekne suda görülmeden alınmaz. Deneme seyrinde: soğuk çalıştırma, rölanti ve vites geçişi, planaya kalkış süresi, tam gaz devri, direksiyon davranışı, dalgada su alma, titreşim ve gürültü, sintineye su gelip gelmediği, göstergeler ve elektronik. Satıcı deneme seyrine izin vermiyorsa alım yapmayın.

Römork da tekneyle satılıyorsa

İkinci el teknelerin çoğu römorkuyla satılır ve römork genellikle hiç kontrol edilmez. Oysa çürümüş bir römork şasesi, ömrü bitmiş lastikler ve tutmayan frenler yolda tekneden daha tehlikelidir. Bakılacaklar: şasede pas ve çatlak (özellikle kaynak yerleri ve ayna bağlantıları), lastik yaşı (DOT kodu; beş yaşından eski lastik değişir), poyra rulmanlarının sesi ve gresi, fren varsa çalışması, lambalar ve fiş, vinç kayışı ve emniyet zinciri, römorkun tescili ve plakası. Römorksuz satılan tekneye römork eklemek ciddi bir kalemdir; fiyat karşılaştırmasında römorkun durumunu ve varlığını hesaba katın. Ayrıntı için römork rehberi.

Fiyat ve pazarlık

İkinci el tekne fiyatı yaş, marka, gövde ve motor durumu, donanım, römork ve evrak düzgünlüğüne göre belirlenir. Kontrolde bulduğunuz her eksik bir bakım ya da onarım kalemidir ve rakamla pazarlığa girer. Aynı model için birkaç ilanı karşılaştırın; çok ucuz ilan ya sorunlu ya da evraksızdır. Ödemeyi noter satışı ve bağlama kütüğü devrinden sonra yapın; kaparo için makbuz alın. Bkz. tekne fiyatları.

Aldıktan sonra ilk hafta

Tescil devrini tamamlayın, sigortayı kendi adınıza yaptırın, motorun yağ-filtre-impeller bakımını yaptırın (geçmişi bilinmeyen motorda sıfırdan başlamak en güvenlisidir), anotları değiştirin, güvenlik ekipmanını tamamlayın. İlk çıkışı kısa ve kıyıya yakın yapın. Bakım takvimi için tekne bakımı rehberi.

Sık sorulan sorular