- Teklemenin en sık üç sebebi: eski yakıt, yakıttaki su ve tıkalı filtre. Üçü de sahada kontrol edilebilir.
- Etanollü benzin nem çeker; depoda su tabakası oluşturur ve dalgada çalkalanınca motora gelir.
- Su ayırıcı filtre, deniz motorunun en değerli koruyucusudur; haznesi her sezon birkaç kez kontrol edilir.
- Karbüratörlü motorlarda bekleyen yakıt jikleleri tıkar; enjeksiyonlularda basınç ve enjektör temizliği devreye girer.
Deniz motoru tekliyor: belirtiler ne anlatır?
"Tekleme" farklı sorunların ortak adıdır. Motor rölantide düzensiz çalışıyorsa, gaz verince bir an boğulup toparlıyorsa, yüksek devirde güç kaybediyorsa, dalgalı denizde duruyorsa ya da sabah çalışıp öğlen çalışmıyorsa her biri yakıt sisteminin farklı bir halkasına işaret eder. Ateşleme (buji, bobin) da tekleme yapar; ancak servise gelen vakaların büyük çoğunluğunda sebep yakıttır ve teşhis sıralaması her zaman yakıtla başlar.
1. Eski yakıt
Benzin, depoda beklerken oksitlenir; uçucu bileşenleri kaybolur ve geriye zor tutuşan, sakızlaşan bir sıvı kalır. Modern benzinin raf ömrü koruyucu katkısız birkaç aydır; kıştan kalan yakıt sezonun ilk teklemesinin en yaygın sebebidir. Belirtisi zor çalışma, düzensiz rölanti ve gaz alırken boğulmadır. Çözüm basittir: eski yakıtı boşaltın, taze benzin koyun, filtreleri değiştirin. Kışlamada koruyucu katmak bu sorunu baştan önler; bkz. kışlama rehberi.
2. Etanol ve su
Benzine katılan etanol nem çekicidir. Depo havalandırmasından giren nem yakıttaki etanola bağlanır; belirli bir orana ulaşınca etanol ve su, benzinden ayrılıp depo dibine çöker (faz ayrışması). Motor sakin suda temiz benzini çekerken sorun yoktur; dalga çalkalayınca dipteki su tabakası hortuma gelir ve motor teklemeye ya da durmaya başlar. "Dalgada duruyor, limanda çalışıyor" tablosunun klasik sebebi budur. Etanol ayrıca eski lastik hortumları ve conta malzemelerini sertleştirir; sık kontrol gerekir.
3. Su ayırıcı filtre
Depo ile motor arasına takılan su ayırıcı filtre, suyu ve tortuyu yakıttan ayırıp haznesinde biriktirir. Şeffaf hazneli modellerde su tabakası gözle görülür; metal haznelilerde alttaki tahliye vidası açılarak kontrol edilir. Sezon içinde birkaç kez haznenin boşaltılması, filtre elemanının yılda bir değiştirilmesi gerekir. Su ayırıcı filtresi olmayan bir teknede, özellikle sabit depoluysa, takılması en iyi yatırımlardan biridir; enjeksiyonlu motorlarda üreticiler bunu zaten şart koşar.
4. Hortum, körük ve bağlantılar
Yakıt hattında hava kaçağı, yakıt kaçağından sinsidir: dışarı yakıt sızmaz ama pompa hava emer. Sertleşmiş körük, çatlamış hortum, gevşek kelepçe ve aşınmış hızlı bağlantı (quick connector) contası tipik sebeplerdir. Kontrol basittir: körüğü sıkın; sertleşmiyor ya da hemen yumuşuyorsa hatta sorun vardır. Hortumları bükerek çatlak arayın, kelepçeleri sıkın, bağlantı contalarını yenileyin. Etanollü yakıt için uygun (marin sınıfı) hortum kullanın; eski hortumlar içten pul pul dökülür ve filtreyi tıkar.
5. Depo havalandırması
Yakıt çekildikçe depoya hava girmelidir. Taşınabilir depoda kapağın havalandırma vidası kapalıysa ya da sabit depoda havalandırma hortumu böcek, tuz ya da bükülmeyle tıkanmışsa depoda vakum oluşur; motor önce tekler, sonra durur. Yakıt kapağı açılınca "hışş" sesi geliyorsa vakum var demektir. Havalandırma hattını sezon başında kontrol edin.
6. Motor üstü yakıt filtresi ve pompa
Su ayırıcıdan geçen yakıt, motor üstündeki ince filtreden ve yakıt pompasından geçer. Bu filtre tıkandığında motor yüksek devirde yakıt açlığı çeker: düşük devirde iyi, gaz açınca güç kaybı. Filtre yılda bir değişir. Mekanik pompa diyaframı yırtılmışsa pompa yakıtı yeterince basamaz; elektrikli pompalı motorlarda basınç ölçümü gerekir.
7. Karbüratör ve enjektörler
Karbüratörlü motorlarda bekleyen yakıt buharlaşırken jiklelerde sakız bırakır; özellikle rölanti jiklesi çok incedir ve ilk tıkanan odur. Belirtisi düzensiz rölanti ve gaz alırken boğulmadır. Katkı maddesi hafif vakalarda işe yarar; ileri vakalarda karbüratör sökülüp ultrasonik ya da elle temizlenir, contalar yenilenir. Enjeksiyonlu motorlarda enjektör kirlenmesi daha nadirdir; kirli enjektör güç kaybı ve düzensiz çalışma yapar, temizlik ya da değişim servis işidir.
| Belirti | Olası sebep | Sahada |
|---|---|---|
| Sezon başında tekleme | Eski yakıt | Yakıt değiştir, filtre yenile |
| Dalgada duruyor | Depoda su, etanol ayrışması | Hazne boşalt, yakıt boşalt |
| Birkaç dakika sonra duruyor | Havalandırma kapalı | Vidayı aç, hortumu kontrol et |
| Gaz açınca güç kaybı | Tıkalı filtre, yumuşak körük, pompa | Filtre, körük |
| Düzensiz rölanti | Tıkalı rölanti jiklesi, hava kaçağı | Katkı, hortum kontrolü; servis |
| Sıcakta çalışmıyor | Buhar kilidi, ısınan bobin | Soğut, gölgede bekle |
8. Deponun kendisi
Yıllarca kullanılan sabit depolarda dipte çamur, pas (metal depolarda) ve etanolün çözdüğü eski kaplama artıkları birikir. Her dalgada bu tortu karışır ve filtreyi kısa sürede tıkar; filtre değiştirilir, birkaç çıkış sonra yine tıkanır. Bu döngü depo temizliğini gerektirir: depo boşaltılır, tortu emilir, gerekirse kimyasal temizlik yapılır. Plastik taşınabilir depolarda güneşte bekleyen yakıtın rengi koyulaşıyorsa depo da yakıt da yenilenmelidir. Depo kapağının contası eskidiyse yağmur ve deniz suyu içeri sızar; contayı kontrol edin ve kapağı sıkı kapatın.
Yakıt değilse: ateşleme
Yakıt sistemi temizse sıra bujilere gelir. Aşınmış tırnak, kurumlu izolatör ya da yanlış ısı değeri tekleme yapar; bujilerin rengi karışım hakkında da bilgi verir. Buji kabloları ve bobin ısınınca zayıflayabilir; "sıcakken tekliyor" tablosunda bobin şüphelidir. Ölü adam şalteri kablosunun gövdeye sürtmesi, aralıklı ateşleme kesintisi yapan sinsi bir sebeptir. Bkz. buji rehberi.
Yakıt sorunlarını önlemek
- Sezon boyunca bilinen istasyonlardan taze yakıt alın; şüpheli bidonlardan kaçının.
- Uzun bekleyecek her depoya yakıt koruyucu katın.
- Su ayırıcı hazneyi ayda bir, sezon başında filtre elemanını değiştirin.
- Hortum ve körüğü her sezon elden geçirin; marin sınıfı hortum kullanın.
- Havalandırmayı açık tutun, depoyu temiz ve kapalı tutun.
- Karbüratörlü motorda sezon sonunda karbüratörü boşaltın (yakıt musluğunu kapatıp motoru durana kadar çalıştırın).
- Yakıt taze mi, koruyucu katılmış mı?
- Havalandırma açık, depoda vakum yok mu?
- Körük sertleşiyor ve sert kalıyor mu?
- Su ayırıcı haznesinde su/tortu var mı?
- Hortum ve kelepçelerde çatlak, gevşeklik var mı?
- Motor üstü filtre temiz mi?
- Bujilerin rengi ve tırnak aralığı normal mi?
- Sorun devam ediyorsa: karbüratör/enjektör, pompa, bobin — servis.
Sık sorulan sorular
Deniz motoru tekliyor ama limanda düzgün çalışıyor; sebebi ne?
Yakıt katkı maddesi teklemeyi çözer mi?
Su ayırıcı filtre hangi motora gerekli?
Karbüratörü kendim temizleyebilir miyim?
Edremit’te tekne, deniz motoru, jet ski ve ATV satışı ile servisi yapıyoruz. Bu yazıdaki başlıklar, sezon başında tezgâha en sık gelen işlerden derlendi. Motorunuza özel durumlar için bize yazın.
Bizi tanıyın
