- Down imaging (ClearVü): İnce yelpaze ışın, teknenin altını yüksek çözünürlükle çizer; kaya, batık, ot, balık noktaları.
- Side imaging (SideVü): İki yana 30–60 m (UHD'de daha az, daha net) tarar; ekranın ortası teknenin altı, iki yan sağ ve sol.
- Gölge okuma: yapının arkasındaki karanlık alan yüksekliği anlatır; balık, gölgesi olan parlak nokta.
- Hız 3–6 knot, düz rota; keskin dönüş ve dalga görüntüyü bozar.
- Transducer: Garmin GT54 / GT56 UHD (Chirp + ClearVü + SideVü) tek pakette.
Side imaging ve down imaging nedir?
Geleneksel sonar koni biçimli bir ışınla teknenin altına bakar ve zaman içinde kayan yaylar çizer. Tarama sonarları ise çok yüksek frekans (455/800 kHz, UHD'de 1 MHz'e yakın) ve ince, yelpaze biçimli ışınlar kullanır: down imaging (Garmin adı ClearVü) teknenin altındaki dar dilimi ayrıntıyla, side imaging (Garmin adı SideVü) sağ ve sol tarafı geniş bir şeritle görüntüler. Sonuç, sonar "yankısı" değil, siyah-beyaz bir hava fotoğrafına benzer bir görüntüdür: batık ağaçlar, kayalar, ot yatakları, batık tekneler, çapalar ve balık sürüleri şekilleriyle görünür. Temel okuma için balık bulucu nasıl okunur; Chirp ile ilişkisi için Chirp sonar.
Nasıl çalışır?
Yana tarama transducer'ı her iki yana çok ince (1 derece civarı), fakat aşağı doğru geniş (yaklaşık 60 derece) birer ışın gönderir. Tekne ilerledikçe her ping bir "satır" çizer; satırlar üst üste gelerek şeridi oluşturur. Ekranın ortasında koyu bir "su sütunu" bölgesi vardır (teknenin altındaki su); sütunun iki yanı deniz tabanı. Yüzeyden dönen güçlü yansıma açık renk, yansımayan (yapının arkasında kalan) alanlar gölge olarak koyu görünür. Down imaging aynı ilkeyi teknenin hemen altındaki dilime uygular; görüntü, geleneksel sonar gibi sağdan sola kayar ama yayları değil şekilleri çizer.
Görüntü okuma
- Gölge: En önemli ipucu. Yapının arkasındaki gölge uzunluğu, yapının yüksekliğiyle orantılıdır (uzak yapılarda gölge uzar). Gölgesi olmayan parlak leke dip sertliği farkı, gölgesi olan leke yükselen nesnedir.
- Balık: Küçük parlak noktalar; suda asılı balığın gölgesi dipte kendisinden uzağa düşer (nokta ile gölge arası mesafe, dipten yüksekliğini verir). Sürü, nokta bulutudur.
- Ot ve yosun: Dipten yükselen düzensiz, tüylü dokular; gölgeleri yumuşak.
- Kaya ve batık: Sert kenarlı, keskin gölgeli şekiller; batık teknede omurga ve kaburga çizgileri seçilir.
- Dip tipi: Kum düz ve orta gri, çamur koyu ve pürüzsüz, kaya ve çakıl açık ve dokulu, kum dalgaları çizgili.
- Su sütunu: Ortadaki koyu bant; içinde görülen noktalar teknenin hemen altındaki balıklardır.
| Başlık | Geleneksel Chirp | Down imaging (ClearVü) | Side imaging (SideVü) |
|---|---|---|---|
| Işın | Koni (10–20°) | İnce yelpaze, aşağı | İnce yelpaze, iki yana |
| Frekans | 50–240 kHz | 455 / 800 kHz, UHD ~1 MHz | 455 / 800 kHz, UHD |
| Kapsama | Teknenin altı | Teknenin altı, dar | Her yana 30–60 m |
| Görüntü | Yaylar, dip çizgisi | Fotoğraf benzeri kesit | Fotoğraf benzeri şerit |
| Balık | Yay, boy tahmini iyi | Nokta | Nokta + gölge |
| En iyi derinlik | Her derinlik (banda göre) | 0–60 m | 0–40 m (yanlara) |
| Hız | Seyirde de okur | 2–8 knot | 3–6 knot, düz rota |
| Kullanım | Balık ve termoklin | Yapı ayrıntısı | Yapı ve sürü arama |
Menzil ve hız
SideVü menzili her yana 30–60 metre ayarlanır; menzil arttıkça çözünürlük düşer. Sığ suda (5–15 m) 30 m yeterli, orta derinlikte 45–60 m. Frekans: 455 kHz uzun menzil, 800 kHz / UHD kısa menzil ve netlik. Hız 3–6 knot; daha yavaş görüntüyü sıkıştırır, daha hızlı seyreltir. Düz çizgide gidin; dönüşte iç taraf sıkışır, dış taraf uzar. Dalga transducer'ı sallar ve şeritte dalgalanma yapar; sakin sabah saatleri en verimli tarama zamanıdır.
Transducer
Tarama sonarı için transducer'ın yanlara bakan elemanları olmalı: Garmin GT54UHD (Chirp + ClearVü + SideVü, kıç montaj) ve GT56UHD (daha geniş bant, yüksek çözünürlük) en yaygın seçenekler; yalnızca ClearVü için GT24 sınıfı. Montaj kıç aynasında, suya tam paralel ve pervane akışından uzak; SideVü elemanları teknenin altından yanlara bakabilmeli (trim tab ve gövde basamağı engel olmasın). Gövde içi montaj tarama sonarı için uygun değildir. Ayrıntı için transducer seçimi ve montajı; cihaz için balık bulucu seçimi.
Ege'de nerede işe yarar?
Edremit Körfezi'nin kuzey kıyısındaki kum-ot geçişleri, Ayvalık adaları arasındaki kayalık sırtlar, eski iskele ve batık kalıntıları, mendirek dipleri; SideVü ile birkaç geçişte haritalanır. Levrek ve çupra için ot sınırı ve kaya kenarı, kalamar için kum-ot geçişi, mırmır ve sargoz için kayalık sırtlar; bulunan yapılar waypoint'e kaydedilir ve mevsim boyunca kullanılır. Balıkçılık uygulaması için balık bulucu ile balık bulma; mevsim için Ege'de balık avı.
Ayarlar ve ipuçları
- Kontrast / gain: Gölgeler belirginleşene kadar; aşırı gain dokuyu siler.
- Renk paleti: Kahverengi ve mavi tonlar gölgeyi vurgular; güneşte okunanı seçin.
- Menzil: Derinliğin 3–4 katı iyi başlangıç.
- Sonar kaydı: Şeridi kaydedip kıyıda inceleyin; Quickdraw ile derinlik haritasıyla birleştirin.
- Bölünmüş ekran: SideVü + harita; bulduğunuz yapıyı hemen haritaya işleyin.
Özetle
Side imaging yapı ve sürüyü geniş alanda aramak, down imaging bulduğunuzu ayrıntıyla incelemek içindir; geleneksel Chirp ise balığı ve termoklini okur. Üçü birlikte, GT54/GT56 UHD gibi tek transducer'la ve 9 inç ekranla, kıyı balıkçısının en verimli paketidir. Sakin suda 3–6 knot düz rota, gölge okuma ve waypoint disiplini; tarama sonarının verimini belirleyen üç alışkanlıktır.
- Sakin su, sabah saati, düz rotalar planlandı
- Menzil derinliğin 3–4 katı; frekans 455 (menzil) ya da 800/UHD (netlik)
- Hız 3–6 knot, otopilot ya da sabit gaz
- Gain gölgeler belirgin olacak kadar
- Sonar kaydı açık, waypoint tuşu hazır
- Transducer suya paralel, pervane akışından uzak
Sık sorulan sorular
Side imaging ile down imaging arasındaki fark ne?
Side imaging kaç metre görür?
Görüntüde balık nasıl anlaşılır?
Tarama sonarı için hangi transducer?
Edremit’te tekne, deniz motoru, jet ski ve ATV satışı ile servisi yapıyoruz. Bu yazıdaki başlıklar, sezon başında tezgâha en sık gelen işlerden derlendi. Motorunuza özel durumlar için bize yazın.
Bizi tanıyın
